Opinie - 4 september 2026 - 10:30

[column] Het ontbrekende stuk in de AI-strategie: een company brain

We geven AI steeds meer verantwoordelijkheid. Laat het schrijven, onderzoeken, bouwen en straks complete processen uitvoeren.Alleen vergeten we één ding: AI kent het bedrijf zelf nauwelijks.Elke nieuwe sessie begint met losse context, oude prompts en opnieuw uitleggen wie we zijn, wat we verkopen en welke keuzes al vaststaan.Wie AI echt onderdeel van de organisatie wil maken, heeft daarom meer nodig dan een goed model.AI heeft een bedrijfsgeheugen nodig.

Bij co-Founded by AI lopen we al snel tegen hetzelfde probleem aan: we leggen onze bedrijfscontext steeds opnieuw uit. Jurriën in zijn AI-omgeving, Geert-Jan doet hetzelfde in de zijne. Claude krijgt een briefing, ChatGPT krijgt een iets andere briefing en Codex leest weer andere instructies. Het werkt. Alleen werken wij steeds minder goed samen met onze digitale collega’s. We bouwen een bedrijf waarin AI 95 procent van het uitvoerende werk oppakt. Daar lopen we tegen een probleem aan: zonder gedeeld geheugen werkt elke AI met een andere versie van het bedrijf. Daarom bouwen we iets dat inmiddels een van de belangrijkste begrippen in AI-land is: een company brain.

Beeld: Het company brain

De nieuwe bottleneck is context

Dat wij hier tegenaan lopen, is een bekend probleem. Y Combinator zet Company Brain dit jaar expliciet op zijn lijst met Requests for Startups. Partner Tom Blomfield vat het scherp samen: “The biggest blocker to AI automation of companies is no longer the models.” Het probleem zit volgens hem in domeinkennis die verspreid staat over hoofden, e-mail, Slack, supporttickets en databases. AI-agents missen het totaalbeeld dat mensen vanzelf in hun hoofd opbouwen.

Ook de zakelijke AI-markt verschuift die kant op. VentureBeat schrijft dat het concurrentievoordeel bij zakelijke AI steeds meer draait om context: welk systeem geeft een agent op het juiste moment het juiste geheugen, de juiste informatie en de juiste data? McKinsey noemt een kennisinfrastructuur inmiddels als voorwaarde voor autonome agents. Voor softwareontwikkeling ziet het adviesbureau bedrijven centrale kennisstructuren bouwen die klantfeedback, besluiten, documentatie, tickets en bedrijfsregels aan elkaar koppelen. Het doel: agents laten voortbouwen op bedrijfsgeheugen in plaats van telkens opnieuw laten beginnen.

Deze ontwikkeling raakt ons eigen experiment. We ontdekken dat betere AI niet automatisch leidt tot beter AI-werk. Zonder context krijg je vooral snellere varianten van dezelfde misverstanden.

Beeld: company brain

Ons brein bestaat uit 55 tekstbestanden

Voor iets dat zo belangrijk wordt in onze AI-aanpak, is de techniek erachter opvallend simpel. Het company brain van co-Founded by AI bestaat uit een gedeelde Google Drive-map met 55 eenvoudige tekstbestanden in markdown-formaat. Platte tekst. Een paar mappen. Nummers voor de mapnamen. Metadata boven elk document.

Geen glimmend AI-platform. Geen nieuwe database. Geen ingewikkeld softwaresysteem. Dat vinden we juist aantrekkelijk. Onze positionering staat op één plek. Het besluitenlog ook. Minagi krijgt een eigen gedeelte. Onze merkregels, productinformatie, ontwerpafspraken, operationele gegevens, leerpunten en beeldrichtlijnen staan ernaast. Claude Code leest dezelfde bestanden als Codex. Gemini krijgt dezelfde waarheid. Een volgende AI-tool krijgt die ook. Het AI-model is vervangbaar. Het bedrijfsgeheugen niet.

Het lijkt een belangrijk ontwerpprincipe voor bedrijven die serieus met AI aan de slag gaan. Veel organisaties organiseren hun AI-aanpak rond tools. Wij draaien het om: organiseer eerst je kennis en laat tools daarna aansluiten. Een nieuw model proberen kost dan weinig moeite. Je bedrijfscontext verhuist niet mee met de leverancier, want die context blijft van jou.

Niet alles wat AI zegt, is bedrijfswaarheid

Een leuke vraag: Als AI toegang krijgt tot een bedrijfsbrein, mag AI dat brein dan ook zelfstandig aanpassen? Ons antwoord is voorlopig: nee.
Een AI-model of AI-tool leest uit het company brain en schrijft nieuwe bevindingen alleen naar een inbox. Op vrijdag bekijken wij samen wat daar ligt. Een nieuw feit verhuist naar het relevante onderwerp. Een echt besluit komt in het besluitenlog, inclusief de reden en wat het oude besluit vervangt. Een bruikbaar inzicht komt bij de leerpunten. De rest gaat weg.

Beeld: de werking van het brein

AI adviseert. Wij bepalen wat als bedrijfswaarheid wordt vastgelegd. Juist bij autonome agents is dat onderscheid essentieel. VentureBeat beschrijft hoe gedeeld agentgeheugen nieuwe risico’s introduceert: zodra verkeerde context door een compleet team van agents stroomt, schaalt één fout direct mee. In een recente analyse meldt het medium dat 57 procent van onderzochte bedrijven een zelfverzekerd fout agentantwoord herleidt naar ontbrekende of inconsistente context. Een agent die zelfstandig een verkeerde prijs opslaat, veroorzaakt meer schade dan een chatbot die één verkeerde prijs noemt. Daarom vraagt een gedeeld AI-geheugen om duidelijke regels over wat erin komt en wie dat bepaalt.

Niet meer informatie, maar de juiste informatie

Een tweede ontdekking lijkt tegenstrijdig: hoe meer informatie we in het brain stoppen, hoe slechter AI soms presteert. Ruwe chats, oude ideeën, conceptteksten, verworpen prijzen en meerdere versies van dezelfde positionering geven een AI-model geen beter bedrijfsbeeld. Ze geven ruis.

Daarom bevat ons BRAIN.md-bestand een keuzetabel. Bij een tekst over Minagi leest AI alleen de relevante product-, merk- en communicatiebestanden. Bij een operationele vraag krijgt het model andere context. Niet 55 bestanden per opdracht. Eerder drie of vier.

Anthropic gebruikt hiervoor inmiddels de term context engineering. Het bedrijf benadrukt bij agentwerk onder meer gericht ophalen van informatie en gestructureerd geheugen. AI heeft niet alle informatie nodig, alleen de informatie die op dat moment relevant is.

Dat zie je ook bij systemen die AI laten zoeken in bedrijfsdocumenten. Zoeken in documenten helpt enorm, alleen lost zoeken niet vanzelf op wat de waarheid is, welk besluit het nieuwste is en welke regel prioriteit heeft. Een company brain is in die zin minder een overvolle bibliotheek en meer een bedrijfsgrondwet.

Het mooiste voordeel zit niet bij AI

We bouwen het company brain in eerste instantie voor onze digitale collega’s. De verrassing is dat wij er zelf beter van gaan werken. Wij vergeten onze eigen besluiten behoorlijk snel. Waarom kostte Minagi ook weer 129 euro? Waarom verdween een functie ook weer uit het product? Waarom valt een bepaalde leverancier af? Waarom hanteren we deze merkcommunicatieregels? Een paar maanden later herinneren we ons de keuze nog wel. De reden erachter is dan vaak al vervaagd. Ons besluitenlog legt daarom beide vast: wat we besluiten en waarom.

Ons company brain zorgt niet alleen dat AI consistenter werkt. Het dwingt ons ook om keuzes, afspraken en argumenten beter vast te leggen. Keuzes die vroeger in WhatsApp, hoofden en vergaderingen verdwijnen, krijgen nu een reden, eigenaar en datum.

Dat past bij wat wij met co-Founded by AI proberen te ontdekken. Als AI steeds meer uitvoering oppakt, verschuift onze rol. We produceren minder zelf. We besteden meer tijd aan richting, kaders, beoordeling en besluiten. Het company brain helpt ons daarbij: minder uitvoeren en meer sturen op keuzes, context en kwaliteit.

Misschien begint AI-transformatie hier

Veel AI-programma’s starten met de vraag welke modellen, copilots of agents een organisatie inzet. Wij denken dat daar een vraag voor hoort. Wat weet ons bedrijf eigenlijk, waar staat dat, wie bepaalt wat waar is en hoe krijgt iedere digitale collega precies de juiste context?

Je hoeft daarvoor niet direct een kennisnetwerk of nieuw platform aan te schaffen. Begin met een paar documenten.

Wie zijn we?
Voor wie werken we?
Hoe nemen we hier beslissingen en hoe communiceren we daarover?

Laat AI voor iedere taak eerst de relevante bedrijfskennis lezen. Voeg daarna stap voor stap besluiten, productkennis en leerpunten toe. Houd daarbij altijd een menselijke controle op wat onderdeel wordt van het bedrijfsgeheugen.

Wij zitten inmiddels op 55 bestanden. Dat aantal groeit waarschijnlijk verder.

Niet omdat meer documenten het doel zijn. Het doel is dat iedere AI-collega vanaf de eerste minuut begrijpt voor welk bedrijf hij werkt, welke keuzes al zijn gemaakt en wat daarbij belangrijk is. Pas dan wordt AI meer dan een slimme assistent. Dan wordt het echt onderdeel van de organisatie.

Takeaways

Bouw eerst gedeelde context, daarna agents. Een slimme agent zonder bedrijfskennis blijft een slimme buitenstaander. Leg merk, product, processen, besluiten en verantwoordelijkheden centraal vast.

Maak bedrijfswaarheid expliciet. Geef aan welke bron wint als informatie elkaar tegenspreekt. Leg niet alleen besluiten vast, ook de argumentatie erachter.

Geef AI geen onbeperkt schrijfrecht op het geheugen. Laat agents voorstellen doen en houd een menselijke controlelaag voordat informatie onderdeel van de bedrijfscontext raakt.

Doseer context. Laat een AI-systeem per opdracht alleen relevante kennis ophalen. Meer informatie staat niet automatisch gelijk aan betere antwoorden.

Maak kennis onafhankelijk van het model. Houd je bedrijfsgeheugen zo veel mogelijk overdraagbaar. Modellen veranderen snel. De opgebouwde kennis van je onderneming hoort langer mee te gaan.

Lukt het co-Founded by AI om binnen één jaar € 200.000 omzet te draaien?
Je kunt mee bepalen. Wat is je voorspelling?

> Breng je stem uit

Over de auteur: Geert-Jan Smits en Jurrien Kerstholt oprichters co-Founded by AI

Meer lezen?

Inleiding: https://www.emerce.nl/opinie/productbedrijf-bouwen-waarin-ai-al-uitvoerende-werk-doet

Column 1: https://www.emerce.nl/opinie/column-klant-kwam-pas-tweede-prompt

Column 2: https://www.emerce.nl/opinie/column-ai-medeoprichter-leuk-tot-dertig-vragen-krijgt

Column 3: https://www.emerce.nl/opinie/column-hoe-ai-onze-chaos-terugbracht-drie-producten

Column 4: https://www.emerce.nl/opinie/column-virtuele-klanten-digitale-kring

Column 5: https://www.emerce.nl/opinie/column-ai-koos-winnaar-virtuele-klanten-maakten-product-beter

Column 6: https://www.emerce.nl/opinie/column-waarom-ai-zeven-keer-andere-versie-hetzelfde-product-maakt

Column 7: https://www.emerce.nl/opinie/column-succes-kickstarter-begint-maanden-eerder